İY/MS Analizi: İlk Yarı / Maç Sonu Senaryolarının Veri Yapısı
İY/MS analizi, bir futbol maçını iki ayrı faza — ilk yarı ve ikinci yarı — bölerek devre arası liderinin ve maç sonu sonucunun dokuz olası kombinasyonuna (1/1, X/1, 2/1 … 2/2) birer olasılık atayan veri analizidir. Dokuz senaryonun toplamı her an %100'dür ve dengeli bir maçta en yüksek hücre — tipik olarak 1/1 — genellikle %20-28 bandında kalır; geri dönüş hücreleri 1/2 ve 2/1 ise çoğu ligde yalnızca %2-4'tür. Bu sayfa 11Stat'in ızgarayı faz bazlı gol beklentisinden nasıl türettiğini, liderlik geçişlerinin veriyle nasıl okunduğunu ve dağılımın sınırlarını anlatır. İçerik futbol veri analizidir; bahis tavsiyesi değildir.
İY/MS analizi tam olarak nedir?
Bir maçın sonucu tek bir çizgi değil, iki fazın toplamıdır. İY/MS analizi maçı devre arasında ikiye böler ve iki soruyu aynı anda sorar: devre arasında kim önde, maç sonunda sonuç ne? Üç devre arası durumu (ev önde / berabere / deplasman önde) ile üç maç sonu sonucunun çaprazı, dokuz senaryoluk bir 3×3 ızgara üretir: 1/1, 1/X, 1/2, X/1, X/X, X/2, 2/1, 2/X, 2/2. Dokuz hücrenin toplamı her an %100'dür.
Kritik nüans: zirve hücre bile mütevazıdır. Dengeli bir maçta 1/1 tipik olarak %20-28, X/X %8-12 taşır; geri dönüş hücreleri %2-4'e sıkışır. "En olası senaryo" bu yüzden çoğu maçta gerçekleşmez — ızgara bir hüküm değil, bir dağılım fotoğrafıdır. Temel kavramlar için sözlüğe bakılabilir.
İki fazlı gol beklentisi: ilk yarı ve ikinci yarı oranları
Goller 90 dakikaya eşit dağılmaz: büyük liglerde gollerin kabaca %44-45'i ilk yarıda, %55-56'sı ikinci yarıda atılır. Yorgunluk, skora göre açılan oyun ve hamle etkisi ikinci yarı temposunu sistematik olarak yükseltir. Tek bir 90 dakikalık xG değerini ikiye bölmek bu asimetriyi kaçırır; doğru yapı, her faza kendi gol beklentisini vermektir.
11Stat her takımın gol üretimini faz oranlarına ayırır ve her faz için ayrı bir Poisson matrisi kurar. Düşük skorlu hücreleri yeniden ağırlıklandıran Dixon-Coles düzeltmesi ilk yarı matrisinde ayrıca önemlidir, çünkü 0-0 futbolun en yaygın devre arası durumudur ve saf Poisson bu hücrede sistematik sapma gösterir.
Dokuz senaryolu ızgara iki matristen nasıl kurulur?
İlk yarı matrisi, devre arası durumunun dağılımını verir: ev önde, berabere, deplasman önde. Ardından her devre arası durumuna koşullu bir ikinci yarı matrisi eklenir ve iki fazın bileşimi Monte Carlo simülasyonuyla binlerce kez oynatılır. X/1 gibi bir senaryo, "devre berabere biter ve ev sahibi ikinci yarıda öne geçip kazanır" bileşik olayının olasılığıdır.
Sonuç, satırları devre arası durumunu, sütunları maç sonunu gösteren bir 3×3 ızgaradır. Aynı ızgaradan devre arası 0-0 olasılığı ya da "ikinci yarıda daha çok gol" olasılığı gibi türevler de okunur ve bunlar skor matrisiyle yapısal olarak tutarlı kalmak zorundadır — bu, modelin kendi içinde çelişmediğinin testidir.
Liderlik geçişleri: devre arasında önde olan ne sıklıkla kazanır?
Tarihsel veri nettir: büyük liglerde devre arasında önde olan takım maçı kabaca dört maçın üçünde kazanır; beraberliği koruma ve mağlubiyete dönme ihtimalleri kalan çeyreği paylaşır. Devre berabere bittiğinde ise üç sonuç da açıktır — maçların kabaca %35-40'ı devreye berabere gider ve bu yüzden X/1 ile X/2, dengeli maçların analitik olarak en ilginç hücreleridir.
Geri dönüş hücreleri (1/2 ve 2/1) çoğu ligde %2-4 bandındadır: geride kalan takımın 45 dakikada hem eşitleyip hem öne geçmesi iki koşullu olayın üst üste gelmesini ister. Bu hücrelerin küçüklüğü bir model zaafı değil, futbolun yapısıdır. Maç başladıktan sonra bu ızgaranın yerini dakika dakika güncellenen canlı kazanma olasılığı alır.
11Stat analiz kartında ızgara nasıl okunur?
11Stat'te faz dağılımı tek motorun tekelinde değildir: Poisson/Dixon-Coles çekirdek motoru, Elo-form motoru ve gelişmiş bivariate motor kendi dağılımlarını üretir; analiz kartında görünen senaryo okuması bu motorların uzlaşısından türetilir ve geçmiş performansa göre kalibre edilir.
Çıktı bilinçli olarak tek bir senaryo ilan etmez; en olası 2-3 senaryoyu yüzdeleriyle gösterir. Listelenen senaryolar arasındaki fark küçükse bu, maçın senaryo bazında gerçekten belirsiz olduğunun dürüst sinyalidir — belirsizliği gizlemek değil, göstermek analizin işidir.
"Kesin İY/MS" iddiaları veri karşısında neden çöker?
İY/MS, futbolun en yüksek varyanslı bileşik çıktılarından biridir: iki ayrı fazın kesişimi, tekil maç sonucundan çok daha geniş bir belirsizlik taşır. Zirve hücrenin %25 civarında gezindiği bir dağılım üzerinde kesinlik dili kullanmak matematiksel olarak savunulamaz — dokuz hücreli yapıda "başka bir senaryonun" gerçekleşme ihtimali her zaman çok daha büyüktür.
Dürüst kalite testi kalibrasyondur: %10 olasılık atanan senaryolar uzun vadede kabaca on maçta bir gerçekleşiyor mu? 11Stat bu ölçütle hesap verir ve kesinlik dili kullanmaz. İY/MS ızgarası bir analiz aracıdır, sonuç vaadi değildir. Analitik model — sonuç garantisi değildir. Bahis hizmeti değildir.
Sık Sorulan Sorular
İY/MS analizi bir bahis tavsiyesi mi?
Hayır. İY/MS analizi, dokuz senaryonun olasılık dağılımını raporlayan bir veri analizidir; hiçbir hücre öneri, yönlendirme veya garanti değildir. 11Stat bahis hizmeti sunmaz.
En sık görülen İY/MS senaryosu hangisidir?
Çoğu ligde 1/1 (ev sahibi devrede önde ve maçı kazanıyor) %20-28 ile en yüksek hücredir; X/X tipik olarak %8-12 ile izler. Değerler lige ve eşleşmenin güç dengesine göre değişir.
Geri dönüş senaryoları (1/2 ve 2/1) neden bu kadar nadir?
Çünkü devrede geride olan takımın 45 dakikada hem eşitlemesi hem öne geçmesi gerekir — iki koşullu olayın bileşimi. Tarihsel sıklık çoğu ligde %2-4 bandındadır; nadir ama sıfır değildir.
İkinci yarıda gerçekten daha çok gol mü atılır?
Evet. Büyük liglerde gollerin kabaca %55-56'sı ikinci yarıda gelir; yorgunluk, skora göre açılan oyun ve hamleler temposu yükseltir. Bu asimetri, faz bazlı gol beklentisinin varlık sebebidir.
İY/MS ızgarasının canlı kazanma olasılığından farkı ne?
Izgara maç başlamadan hesaplanan dokuz senaryoluk bir dağılımdır; canlı kazanma olasılığı ise maç oynanırken skor, dakika ve canlı xG ile güncellenen anlık ev/beraberlik/deplasman üçlüsüdür. Biri maç öncesi harita, diğeri maç içi pusuladır.
En olası İY/MS senaryosu gerçekleşmezse model yanıldı mı?
Hayır. %25 olasılıklı bir senaryonun gerçekleşmemesi dörtte üç ihtimalle beklenen sonuçtur. Doğru ölçüt tek maç değil, uzun vadeli kalibrasyondur: atanan olasılıklar gözlenen sıklıklarla örtüşmelidir.