Futbol Veri Analizi Sözlüğü

Bu sözlük ne işe yarar?

11Stat bir futbol veri analizi platformudur; bahis sitesi değildir. Bu sözlük, panellerde ve raporlarda gördüğünüz teknik terimleri açıklamak için hazırlanmıştır. Amaç, bir maçın olasılık dağılımını, modellerin ne kadar uyumlu olduğunu ve verinin ne kadar güvenilir olduğunu doğru okumanızı sağlamaktır.

Önemli bir not: Buradaki hiçbir terim bir sonucu garanti etmez. ROI ve isabet oranı gibi metrikler yalnızca simülasyon (kâğıt üzerinde) backtest kalite ölçütleridir. Tüm içerik eğitim ve analiz amaçlıdır; bahis tavsiyesi değildir.

Temel olasılık terimleri

xG (beklenen gol / expected goals)

xG, bir takımın oluşturduğu pozisyonların kalitesine göre kaç gol atmasının beklendiğini tahmin eden bir metriktir. Her şutun gole dönüşme olasılığı toplanarak hesaplanır. Yüksek xG, sonucun kesinliği değil, üretilen pozisyon kalitesinin yüksek olduğu anlamına gelir.

Olasılık analizi

Olasılık analizi, bir maçın olası sonuçlarını (galibiyet, beraberlik, gol sayısı vb.) yüzdesel olasılıklara dönüştürme sürecidir. Tek bir tahmin yerine bir dağılım sunar; örneğin 1-0, 2-1, 1-1 gibi skorlara ayrı ayrı olasılık atar.

Takım formu

Takım formu, bir takımın son maçlardaki performansının (atılan/yenen gol, sonuçlar, oyun üstünlüğü) zaman ağırlıklı bir özetidir. 11Stat'te form, yakın maçlara daha çok ağırlık veren çoklu pencere yöntemiyle hesaplanır.

Model sinyali, uyumu ve risk

Model sinyali

Model sinyali, bir modelin belirli bir piyasada (ör. maç sonucu, toplam gol) öne çıkardığı analitik gözlemdir. Bir kupon ya da öneri değildir; yalnızca modelin verdiği yönlü bir veri çıktısıdır.

Model uyumu

Model uyumu (model agreement), birbirinden bağımsız çalışan motorların (Poisson/Dixon-Coles, Elo/form, gelişmiş motor) aynı yönü ne ölçüde işaret ettiğini gösterir. Örneğin '3/3 motor uyumlu' ifadesi, üç motorun da aynı sonucu desteklediği anlamına gelir. Yüksek uyum, sinyalin daha tutarlı olduğunu gösterir; yine de kesinlik anlamına gelmez.

Risk seviyesi

Risk seviyesi (Düşük/Orta/Yüksek), bir sinyalin olasılık, model uyumu ve veri kalitesine göre ne kadar oynak (varyanslı) olduğunu özetler. Yüksek risk, sonucun daha belirsiz olduğunu ifade eder.

Veri kalitesi ve kalibrasyon

Veri kalitesi

Veri kalitesi, bir maç için elimizdeki verinin ne kadar dolu, güncel ve güvenilir olduğunu ölçer (eksik kadro bilgisi, az örneklem, yeni sezon vb. kaliteyi düşürür). 11Stat, veri kalitesi düşük olduğunda sinyalleri zayıflatır veya devre dışı bırakır; örneğin yeni turnuvalarda kalite eşiğinin altındaki maçlar analize kapatılır.

Kalibrasyon

Kalibrasyon, modelin verdiği olasılıkların gerçeğe ne kadar uyduğunu ölçer. İyi kalibre bir modelde, '%60' dediği olayların yaklaşık 100'de 60'ı gerçekleşir. Doğru tahmin etmek ile doğru olasılık vermek farklı şeylerdir; kalibrasyon ikincisini denetler.

Piyasa kısaltmaları (OU2.5, KG)

OU2.5 (Üst/Alt 2.5)

OU2.5, bir maçta toplam gol sayısının 2.5'in üstünde mi yoksa altında mı olacağını ele alan piyasadır. 'Üst' 3 ve üzeri gol, 'Alt' 2 ve daha az gol anlamına gelir. 11Stat bunu bir tavsiye olarak değil, modelin gol dağılımından çıkan bir olasılık olarak sunar.

KG (Karşılıklı Gol) / BTTS

KG (KG Var / KG Yok), maçta her iki takımın da gol atıp atmayacağını ele alan piyasadır (uluslararası karşılığı BTTS — Both Teams To Score). Model, iki takımın hücum/savunma beklentilerinden bu olasılığı türetir.

Modelleme yöntemleri ve değer metriği

Dixon-Coles

Dixon-Coles, klasik Poisson gol modelini düşük skorlu sonuçlardaki (0-0, 1-0, 1-1) sapmaları düzeltecek şekilde geliştiren bir futbol skor modelidir. 11Stat'in birincil motoru bu yaklaşımı, zamanla azalan ağırlıklarla kullanır.

Elo

Elo, takımların göreli gücünü tek bir puanla ifade eden bir derecelendirme sistemidir. Maç sonuçlarına göre güncellenir; beklenmedik sonuçlar puanı daha çok değiştirir. 11Stat'te Elo, form temelli ikincil motorun girdisidir.

CLV (Closing Line Value)

CLV, bir analizdeki olasılığın, piyasanın kapanış (final) oranlarına kıyasla nereye düştüğünü ölçen analitik bir kalite göstergesidir. Sürekli olarak kapanış oranlarından daha iyi konumlanmak, modelin bilgi taşıdığına dair güçlü bir işarettir. CLV bir kazanç ölçüsü değil, model kalitesinin denetim metriğidir. CLV bir bahis aracı veya para kazanma ölçüsü değildir; modelin tarihsel kalibrasyon doğruluğunu denetlemek için kullanılan saf bir analitik performans metriğidir.

Ek Market Terimleri: İY/MS, Handikap, Doğru Skor

İY/MS (İlk Yarı / Maç Sonu): Maçın ilk yarı ve maç sonu sonucunun birlikte ele alındığı market; 11Stat bunu olasılık dağılımı olarak analiz eder, tek tahmin olarak değil.

Handikap (Asya Handikapı): Bir takıma sanal gol avantajı/dezavantajı vererek olasılıkları dengeleyen market; gol beklentisi ve model olasılıklarıyla ilişkilendirilir.

Doğru Skor (Skor Dağılımı): Maçın belirli bir skorla bitme olasılığı; 11Stat tek skor tahmini yerine Poisson/Dixon-Coles skor matrisiyle tüm olası skorların dağılımını üretir.